fbpx

Niech moc będzie z Tobą – motywacja


Czasem jest dzień kiedy możemy wszystko, mamy chęci i energię do działania. Czujemy, że moglibyśmy „góry przenosić” i dziwimy się, że inni tak nie mają. Krytycznie patrzymy, zwłaszcza na dzieci, którym się nie chce i nieustannie zastanawiamy się jak to zmienić. Co zrobić, żeby zachęcić dziecko do działania i dlaczego właściwie ono działać nie chce. Jak to jest z mocą, którą mamy, z energią, z MOTYWACJĄ? I co ta motywacja nam daje?

Co to jest motywacja?

To, co popycha nas do działania, do podejmowania wyzwań i sprawia, że chcemy odkrywać nowe i nieznane, to właśnie motywacja. Możemy określić ją jako pewnego rodzaju moc czy energię, motor dla naszych działań. Motywację, jako cechę, charakteryzuje zmienność. Oznacza to, że nie zawsze, równie atrakcyjne dla nas czynności, będziemy wykonywać z taką samą chęcią i zapałem. Zdarzają się dni, kiedy określone zadanie wykonujemy z przyjemnością, a zdarzają się i takie, kiedy to same zadanie odkładamy „na potem”.

Na zewnątrz

Psychologia wyróżnia dwa rodzaje motywacji – zewnętrzną i wewnętrzną. Jak sam podział wskazuje motywacja zewnętrzna sięga do tego, co znajduje się poza jednostką. Opiera się ona na systemie kar i nagród oraz na wykorzystywaniu zachęt i nacisków, które mają za zadanie nakłonić dziecko do danego zachowania. Czasem określa się ją mianem motywacji ‘’od-do’’. Ma to pokazywać, że zachęca nas do postępowania w taki sposób, by uniknąć kary i otrzymać nagrodę. Zewnętrzne motywowanie zdecydowanie pozwala na uzyskiwanie szybkich efektów, ale niestety efektów krótkotrwałych. Nie determinuje ono bowiem  trwałej zmiany, a jedynie chwilowy „zryw energii”. Dzieje się tak dlatego, że dzieci nie identyfikują się z oczekiwanymi zmianami. Podejmują działanie, by zostać wyróżnionym, bądź by uniknąć konsekwencji. To z kolei może sprzyjać budowaniu skłonności do rywalizacji albo działania nastawionego na osiągnięcie celu. Co ważne, motywowanie zewnętrzne opiera się na kontroli, która odbiera dziecku możliwość samostanowienia o sobie, a w konsekwencji prowadzi często do podporządkowania lub buntu.

 

Do wewnątrz

Inaczej rzecz wygląda przy motywacji wewnętrznej. Dzieci rodzą się z naturalną motywacją do samorozwoju. Są zachwycone światem, z chęcią będą go odkrywać i chcą się go uczyć. Z tych właśnie chęci lub z poczucia odpowiedzialności rodzi się motywacja wewnętrzna. Prawdziwa, głęboka i trwała, taka dzięki której dziecko podejmuje trud i wysiłek z własnej woli, dlatego że chce, a nie dlatego że musi. Hiszpańska edukatorka, Catherine L’Ecuyer, w jednym ze swoich artykułów zwraca uwagę czytelników właśnie na tę wrodzoną ciekawość dzieci. Pokazuje, że to nieustające zdumienie nad światem, jest motorem dla motywacji wewnętrznej dzieci. Otaczająca dziecko rzeczywistość jest dla niego nowością, dopiero zaczyna poznawać świat i jego prawa. To właśnie sprawia, że dzieci wciąż zastanawiają się dlaczego dzieją się różne rzeczy i niestrudzenie stawiają coraz to więcej pytań dorosłym. (Cała magia polega tu na tym, że nie tyle chcą one poznać odpowiedzi, ile pragną wyrazić swoje zadziwienie.)

Plusy motywacji wewnętrznej

Niezwykle ważne w rozwoju dziecka jest kierowanie się wewnętrznymi przekonaniami, a nie uleganie zewnętrznym wpływom. To właśnie one pokazują dziecku jego kompetencje, uczą go zaufania do podejmowanych decyzji, budują  wiarę w siebie oraz wzmacniają  poczucie własnej wartości. Motywacja wewnętrzna może i nie daje natychmiastowego efektu, ale zachodzące w jej wyniku zmiany są trwałe i internalizowane przez dziecko.

Budowanie tej wewnętrznej mocy opiera się, w dużej mierze, na relacji rodzic-dziecko. U jej podstaw znajdują się bowiem wartości, cele, nastawienia i postawy ważnych dorosłych. Poprzez okazywany dziecku szacunek, współpracę, komunikację oraz akceptację wzbudzamy w nim energię do inicjowania i podejmowania działań. Co ważne będą one oparte na poczuciu sensu i wierze, w to co się robi. Warto zapamiętać również, że motywacja wewnętrzna rozwija kreatywność, otwartość, elastyczne myślenie, a co ważne wpływa na trwałość relacji z innymi.

Pamiętajmy o tym, że każde dziecko rodzi się z naturalną ciekawością świata i ma w sobie siłę, moc i energię do tego, by tę ciekawość zaspokajać i rozwijać. Wrodzoną cechą wszystkich ludzi jest chęć nabywania nowych kompetencji i umiejętności. I dlatego zadaniem dorosłych jest wspieranie dziecka, w tym, by mogło ono być aktywnym, dążącym do autonomii, odpowiedzialnym za swój rozwój, mającym wpływ, małym człowiekiem.

 

 

AktualnościBlog

Komentarze są wyłączone